byłego
PREZYDENTA RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
(19 marca 1989 - 23 grudnia 1990)

23 stycznia 2009 roku Sejm Rzeczpospolitej Polskiej przyjął Ustawę odbierającą członkom Wojskowej Rady Ocalenia Narodowego emerytury wojskowe. Sprawa ta odbiła się szerokim echem. 7 września Kombatanci skierowali w tej sprawie list do Prezesa Trybunału Konstytucyjnego.

Warszawa, 7.09.2009 r.

Prezes Trybunału Konstytucyjnego

Pan prof. Bohdan Zdziennicki

Sejm Rzeczpospolitej Polskiej przyjął 23 stycznia 2009 roku Ustawę odbierającą członkom Wojskowej Rady Ocalenia Narodowego emerytury wojskowe. To wielce niesprawiedliwa decyzja. Jest ona też – naszym zdaniem – niezgodna z prawem. Pozwalamy sobie spojrzeć na nią w szerszym kontekście. Od dawna pojawiały się różnego rodzaju oceny, oskarżenia, nawet epitety, typu „polskojęzyczne oddziały”. Faktycznie dezawuowały one i znieważały dziesięciolecia żołnierskiej służby, takiej Polsce, jaką ona wówczas – w najkorzystniejszych granicach – realnie mogła być. Były to oceny tendencyjne, krzywdzące. Obecnie jedna z nich znalazła ustawowy wyraz w oskarżeniu adresowanym do członków Wojskowej Rady Ocalenia Narodowego oraz do żołnierzy służb specjalnych. Ustawa ta stwarza „rozciągliwy” precedens, pozwalający osobom i środowiskom, arbitralnie uznanym za - tu cytujemy za ustawą – „służące utrwalaniu systemu komunistycznego”, przypisać stosowną winę. Mogłoby to np. dotyczyć tych, którzy:

- walczyli w szeregach Wojska, lub partyzantki po „niewłaściwej stronie”;

- przez lata i dziesięciolecia pełnili zawodową służbę wojskową, w tym również w czasie stanu wojennego – nawet gdy bezpośrednio nie uczestniczyli w wykonywaniu wynikających stąd zadań;

- pełnili ją w latach 80., a wielu z nich, często na wysokich stanowiskach – pozostaje nadal w służbie.

Wszyscy oni – zarówno przed, jak i w czasie stanu wojennego oraz przez lata po nim - świadomie, dobrowolnie pozostawali w szeregach ludowego Wojska Polskiego, a więc według logiki ustawy również „służyli utrwalaniu systemu komunistycznego”. Co więcej – często dowodzili żołnierzami służby zasadniczej, których 50 procent przed wcieleniem do Sił Zbrojnych było w latach 1980-81 członkami „Solidarności”. Oskarżenie WRON staje się tym samym moralnym oskarżeniem wszystkich wyżej wymienionych. Stanowi jednocześnie swoisty sygnał, iż politycznie zmienny ustawodawca może dowolnie określać i osądzać osoby oraz środowiska, zakwalifikowane według kryteriów aktualnej „polityki historycznej”.

Do przedstawionych wyżej uwag pragniemy dodać jeszcze:

- zgodnie z art. 33 ust. 2 ówczesnej Konstytucji Rada Państwa – i tylko ona – miała prawo wprowadzenia stanu wojennego i swą uchwałą z 13 grudnia 1981 roku tego dokonała. Art. 30 ust. 3 Konstytucji stanowi, że „Rada Państwa czuwa nad zgodnością prawa z Konstytucją”. A więc Konstytucja daje jej prawo do oceny – co jest z nią zgodne, a co nie. Wreszcie w tymże artykule znajduje się stwierdzenie, iż „Sejm... sprawuje kontrolę nad działalnością innych organów władzy i administracji państwowej”. Jak wiadomo w ramach swych funkcji kontrolnych Sejm decyzji Rady Państwa nie zakwestionował, a wręcz przeciwnie, Ustawą z 25 stycznia 1982 roku ją usankcjonował;

- przez 5 lat (od 1991 do 1996 roku) powołana przez Sejm RP Komisja Odpowiedzialności Konstytucyjnej wnikliwie badała sprawę tzw. autorów stanu wojennego. Przesłuchała kilkudziesięciu świadków, przestudiowała mnóstwo dokumentów i materiałów, zarówno krajowych, jak i zagranicznych. W rezultacie w „Sprawozdaniu” z 28 maja 1996 r. m.in. stwierdziła, że: „WRON wspierała konstytucyjne organy państwa”; „nie ograniczała ani nie zawłaszczała sobie uprawnień organów państwowych”; „jej działania nie miały charakteru sprzecznego z Konstytucją lub innymi ustawami”. Na wniosek Komisji, Uchwałą z 23 października 1996 roku, Sejm RP uznał, że wprowadzenie stanu wojennego spowodowane było wyższą koniecznością i sprawę umorzył. Przez blisko 13 lat od tej Uchwały Sejmu, nie pojawił się żaden akt prawny, który by ją formalnie anulował, uznał za nieważną;

- WRON nie posiadała struktury organizacyjnej, a jej członkowie pozostawali na swych etatowych stanowiskach i wypełniali niezmiennie wynikające z tego tytułu obowiązki. W czasie 1,5 rocznego istnienia Rady odbyło się 14 posiedzeń (pierwsze 14 grudnia 1981 roku o godz. 16.00, a więc już blisko dwie doby od momentu wprowadzenia stanu wojennego). Jej skład w określonej mierze miał charakter symboliczny. Świadczy o tym m.in., że nie znaleźli się w niej niektórzy wiceministrowie Obrony Narodowej oraz inni wyżsi przełożeni. Natomiast włączeni zostali: kosmonauta – ówczesny ppłk Mirosław Hermaszewski, studiujący zresztą wówczas w Akademii w Moskwie. Ponadto, dowódca historycznej 1 kościuszkowskiej dywizji; dowódca brygady nadwiślańskiej; szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w Łodzi; prezes Związku Oficerów Rezerwy. Na zasadzie zbiorowej odpowiedzialności zostali więc oni wszyscy tą Ustawą również objęci (załącznik);

- Ustawa została przyjęta przez Sejm RP 23 stycznia 2009 roku, tj. wówczas, kiedy już od 25 września 2008 roku toczy się rozprawa przed Sądem Okręgowym w Warszawie. Akt oskarżenia (sygn.akt S 101/04/Zk) przedstawiony przez IPN obejmuje Przewodniczącego oraz wyselekcjonowane osoby ze składu WRON oskarżając je o to, że przygotowując, wprowadzając i realizując stan wojenny popełniły przestępstwo z art. 258. Jednocześnie tenże akt oskarżenia na str. 77-78 w sposób jednoznaczny stwierdza, iż WRON jako całość nie miała charakteru decyzyjnego. Nie podejmowała działań, mających wpływ na organy administracji państwowej od szczebla centralnego poczynając. Jej członkom zalecano podejmowanie określonych zadań, głównie o charakterze propagandowym. Wbrew powyższemu - większość sejmowa, ignorując kompetencje niezawisłego sądu i wyprzedzając jego ew. wyrok, uchwaliła Ustawę, w której w sposób ewidentny wymierza kary. W państwie prawnym to sytuacja kuriozalna.

Zasadniczym, koronnym postanowieniem tej Ustawy jest bowiem obniżenie podstawy wymiaru emerytury wojskowej do 0,7 procent za każdy rok służby. Jest to współczynnik stosowany wobec osób obłożnie, przewlekle chorych, przez długi czas niezdolnych do pracy, sprawujących opiekę nad dzieckiem itp. WRON funkcjonowała 1,5 roku, natomiast ustawa obejmuje cały kilkudziesięcio – nawet ponad 40 letni – okres służby. Jest to więc forma jaskrawej dyskryminacji i penalizacji tego wieloletniego okresu, związanego ze szczególnymi obowiązkami i uciążliwościami służby wojskowej. I Prezes Sądu Najwyższego w piśmie z 29 października 2008 roku do Szefa Kancelarii Sejmu napisał, że: „projektowana regulacja prowadzi do stworzenia swoistej fikcji prawnej, polegającej na zanegowaniu bezspornego faktu pełnienia służby oraz jego znaczenia”.

Nasze środowiska zrzeszają łącznie wiele tysięcy osób. Reprezentujący je niżej podpisani, z głębokim szacunkiem i pełnym zaufaniem do Trybunału Konstytucyjnego, wyrażają przeświadczenie, że Ustawa z 23 stycznia 2009 zostanie uznana za niezgodną z Konstytucją. Liczymy też, że orzeczenie Trybunału będzie podjęte jeszcze przed 1 stycznia 2010 roku, tj. przed wejściem w życie skutków tej Ustawy.

z poważeniem

Prezes Związku Kombatantów RP i Byłych Więźniów Politycznych Prezes Związku Inwalidów Wojennych

Prezes Związku Byłych Żołnierzy Zawodowych i Oficerów Rezerwy

Prezes Związku Żołnierzy ludowego Wojska Polskiego

Prezes Klubu Generałów

Prezes Stowarzyszenia Seniorów Lotnictwa Wojskowego

Prezes Stowarzyszenia Oficerów Marynarki Wojennej RP

Skład imienny członków WRON

(stopnie wojskowe z 1989 roku)

1. gen. armii Wojciech Jaruzelski -
2. gen. armii Florian Siwicki - poważnie chory
3. gen. broni – Tadeusz Tuczapski - zmarł
4. gen. broni Eugeniusz Molczyk - zmarł
5. adm. Ludwik Janczyszyn - zmarł
6. gen. dyw. Czesław Kiszczak - poważnie chory
7. gen. dyw. Tadeusz Hupałowski - zmarł
8. gen. dyw. Czesław Piotrowski - zmarł
9. 9. gen. dyw. Józef Baryła
10. gen. dyw. Włodzimierz Oliwa - zmarł
11. gen. dyw. Henryk Rapacewicz - zmarł.
12. gen. dyw. Józef Użycki -
13. gen. dyw. Tadeusz Krepski - zmarł
14. gen. dyw. Longin Łozowicki
15. gen. bryg. Michał Janiszewski - ciężko chory, sparaliżowany
16. gen. bryg. Jerzy Jarosz -.
17. płk Tadeusz Makarewicz -
18. płk Kazimierz Garbacik - zmarł
19. płk rez. Roman Leś - zmarł
20. ppłk Jerzy Włosiński -
21. ppłk Mirosław Hermaszewski -

Ponadto, sekretarz Rady gen. dyw. Zygmunt Zieliński.

Z powyższego zestawienia wynika, iż spośród 21 członków WRON 10, już nie żyje (pozostały po nich wdowy – kobiety w podeszłym wieku i schorowane). 3 jest poważnie chorych. Pozostali z tytułu wieku i przebytych chorób są w większości inwalidami I, lub II grupy. 3 osoby, wobec których toczy się obecnie proces sądowy mają od 84 do 86 lat.